De voordelen van een astronomische klok voor je buitenverlichting
Je kent het wel: je komt thuis in het donker, moet over de tuinpaden manoeuvreren terwijl je probeert de sleutel in het slot te krijgen. Of je vergeelt telkens de buitenlampen aan te doen, waardoor je tuin er ’s avonds verlaten bij ligt.
Wat als je buitenverlichting gewoon zélf wist wanneer het donker wordt? Geen gedoe met schakelaars of timers die je elke week moet verzetten. Dat is precies wat een astronomische klok voor je doet.
Het is een klein, slim apparaatje dat je buitenlampen automatisch aan- en uitzet, gebaseerd op de zonsopkomst en zonsondergang op jouw exacte locatie.
Geen ingewikkeld gedoe, gewoon licht wanneer jij het nodig hebt.
Wat is een astronomische klok eigenlijk?
Een astronomische klok is een digitale tijdschakelaar die je tussen je buitenverlichting en het stopcontact plaatst. Maar in plaats van vaste tijden in te stellen, berekent hij zelf wanneer de zon opkomt en ondergaat.
Dat doet hij op basis van je locatie (lengte- en breedtegraad) en de datum. Je stelt hem eenmalig in, en daarna regelt hij alles automatisch. Het is dus geen gewone tijdklok waar je maandag om 18:00 uur ‘aan’ en om 23:00 uur ‘uit’ programmeert.
Zo’n gewone klok moet je elk seizoen bijstellen, want in de winter wordt het om 17:00 uur donker en in de zomer pas om 22:00 uur.
Een astronomische klok past zich automatisch aan. Hij weet dat het in december vroeger donker is dan in juni, en handelt ernaar. Ideaal voor buitenlampen bij de voordeur, langs het tuinpad of onder de veranda.
Waarom zou je er eentje gebruiken?
Het allergrootste gemak is dat je er geen omkijken meer naar hebt.
Je installeert hem een keer, en je buitenverlichting werkt gewoon altijd. Geen donkere thuiskomsten meer, geen lampen die onnodig de hele nacht branden. Dat scheelt je niet alleen frustratie, maar ook energie.
Daarnaast is het een veilig idee. Goede buitenverlichting schrikt ongewenste bezoekers af.
Met een astronomische klok brandt er altijd licht als het donker wordt, ook als je op vakantie bent.
Het lijkt net alsof er iemand thuis is. Bovendien voorkom je struikelpartijen op je eigen oprit of tuinpad. En dan is er nog de energiebesparing. Een gewone tijdklok brandt misschien tot diep in de nacht, terwijl de astronomische klok de lampen uitschakelt bij zonsopkomst.
Geen verspilde stroom meer. Over een jaar kan dat best oplopen, zeker als je meerdere buitenlampen hebt. Je verdient zo’n klokje dus eigenlijk vanzelf terug.
Hoe werkt zo’n ding precies?
De werking is eigenlijk heel simpel. Je plugt de astronomische klok in een buitenstopcontact (of een geaard stopcontact binnen, afhankelijk van het model).
Vervolgens sluit je je buitenlamp(en) aan op de klok. Dan stel je via de knoppen of een app je locatie in – meestal kies je je land en stad uit een lijst.
“Het instellen is een klusje van vijf minuten. Daarna denk je er nooit meer over na.”
Sommige modellen hebben een GPS-module die het automatisch bepaalt. Daarna stel je de ‘offset’ in. Dat is een handige functie waarmee je bijvoorbeeld kunt zeggen: “Zet de lampen 30 minuten vóór zonsondergang aan, en 60 minuten na zonsopkomst uit.” Zo heb je ’s avonds al licht als het nog schemert, en ’s ochtends branden ze niet onnodig als het al licht wordt.
De klok berekent vervolgens elke dag opnieuw de exacte tijden. De betere modellen hebben ook een ‘willekeurige’ of ‘aanwezigheidssimulatie’-stand. Dan gaan de lampen niet precies om dezelfde tijd aan en uit, maar met een paar minuten verschil per dag. Dat maakt het voor buitenstaanders nog moeilijker om een patroon te herkennen als je weg bent. Handig voor vakanties!
Welke soorten zijn er en wat kosten ze?
Grofweg zijn er twee types: simpele digitale modellen en slimme varianten met wifi. De basisversies zijn heel betaalbaar en doen hun werk uitstekend. Voor een betrouwbare, eenvoudige astronomische klok van een merk als Luxar of GardenLights betaal je tussen de €40 en €70.
Deze hebben een duidelijk schermpje, fysieke knoppen en zijn spatwaterdicht (IP44). Ze zijn perfect voor de meeste huishoudens.
Wil je meer opties, zoals bediening via een app op je telefoon, koppeling met andere slimme apparaten (zoals de Philips Hue Outdoor Sensor voor automatisch licht als je thuiskomt) of uitgebreidere timers? Dan kijk je naar slimme modellen van merken als Brennenstuhl of Eltako.
Die kosten tussen de €80 en €150. Je kunt dan bijvoorbeeld je buitenlampen ook handmatig met je telefoon aan- en uitzetten als je onderweg bent. Let bij aankoop op het maximale wattage dat de klok aankan.
Heb je meerdere zware halogeenlampen? Controleer dan of de klok dat vermogen aankan, of overweeg duurzame slimme tuinverlichting op zonne-energie (meestal staat er een maximum van 2300W of 3600W op).
Voor ledlampen is dat vrijwel nooit een probleem.
Praktische tips voor aansluiten en gebruiken
Kies voor een model met een ‘batterij-backup’. Mocht de stroom een keer uitvallen, dan onthoudt de klok je instellingen en de tijd.
Anders moet je opnieuw beginnen met instellen. Zorg dat je het stopcontact waar je de klok inplugt, beschermd is tegen regen. Een spatwaterdichte buitenkast (zo’n ‘buitendoos’) is geen overbodige luxe.
De klok zelf is wel spatwaterdicht, maar een stopcontact in de open lucht is vragen om problemen. Begin met een korte test.
Stel de klok in en wacht tot de schemering invalt. Zo zie je meteen of alles werkt en of de tijden goed zijn.
Je kunt de offset later altijd nog fijnstellen. Heet je meerdere groepen buitenlampen? Je kunt prima twee astronomische klokken gebruiken – eentje voor de voortuin en eentje voor de achtertuin. Zo kun je ze apart instellen.
De voortuinlampen mogen bijvoorbeeld later uit dan de achtertuin. Een astronomische klok is zo’n ding waarvan je denkt: waarom heb ik dit niet eerder gekocht?
Het is een relatief kleine investering voor elke dag gemak, veiligheid en een beetje energiebesparing. Door te kiezen voor dimbare buitenverlichting wordt je tuin echt slimmer – en jij hoeft er nooit meer naar om te kijken.